วิญญาณดิจิตอลของนินคุง

เอ็นทรี่นี้เกิดขึ้นเพราะผลจากแบบสอบถาม ซึ่งผมรู้ว่าทุกคนทำเป็นกันอยู่แล้ว แต่ก็ยังตอบว่า "สอนเลย ๆ " เพราะจะแกล้งผมสินะ? เอาไปเลยจัดให้เต็ม ๆ !!

ไม่รอช้ามาเตรียมตัวกันก่อนเลยครับ เริ่มจากเตรียมของก่อน ดังนี้ :

1. บัญชีผู้ใช้ Google - ใครมี Gmail แล้ว ก็อันนั้นแหล่ะ ถ้าไม่มีก็สามารถสมัครได้ที่หน้าแรกของ Google Docs
2. เรื่องที่จะถาม - ไม่รู้จะถามอะไร ทำไปทำไม
3. คนกรอก - ไม่มีคนกรอกไม่จบหลักสูตรนะเออ (จะทำเองกรอกเองก็ได้นี่นา )

ปัญญาอ่อนไปหน่อย แต่มีครบแล้วใช่มั้ย? งั้นลุยกันเลย!!!

STEP 1 - สร้า่งแบบสอบถาม

เริ่มจากไปที่ http://docs.google.com แล้วล็อกอินให้เรียบร้อย จนเจอหน้าจอหลักของ Google Docs 

*ในบทความนี้ผมจะใช้เมนูภาษาไทยตลอดนะครับ หากใครใช้เมนูภาษาอังกฤษอยู่อยากเปลี่ยนตามเพื่อให้เข้าใจง่าย ให้เข้าไปเปลี่ยนใน Setting ของ Google Docs เอานะครับ หรือใครคิดว่าพอเดาเมนูได้ ก็ตามสบาย หรือจะไปดูภาษาอังกฤษที่ มาสร้างแบบสอบถามออนไลน์ง่าย ๆ ด้วย Google Docs ของคุณ manop ก็ได้

แล้วคลิกที่เมนู สร้าง แล้วเลือก แบบฟอร์ม

แล้วคุณจะเจออะไรหน้าตาแบบนี้...

• ใส่ชื่อแบบสอบถาม - เป็นชื่อแบบสอบถามของคุณ และจะเป็นชื่อไฟล์ใน Google Docs ด้วย
• ใส่คำอธิบาย - คำอธิบายของแบบสอบถามนี้
• ช่อง หัวข้อคำถาม - ใส่คำถามข้อนั้น ๆ ลงไป
• ช่อง ข้อความช่วยเหลือ - คำอธิบายของคำถามข้อนั้น ๆ
  
• ช่อง ประเภทคำถาม - เลือกรูปแบบการตอบคำถามในข้อนั้น ๆ สามารถกดเปลี่ยนได้เรื่อย ๆ

ในตอนแรกแบบฟอร์มจะมีคำถามให้คุณกรอกรออยู่แล้ว 1 คำถาม แต่หากต้องการเพิ่มคำถาม ให้คลิกที่ปุ่ม เพิ่มคำถาม

 
โดยประเภทคำถาม มีดังนี้ ...

• ข้อความ - เป็นช่องกรอกข้อความแบบบรรทัดเดียวจบ
  
   
• ข้อความย่อหน้า - เป็นช่องกรอกข้อความแบบใส่ได้หลายบรรทัด
  
   
• หลายตัวเลือก - เป็นคำถามแบบให้เลือกตอบข้อใดข้อหนึ่งแบบข้อสอบ หากต้องการเพิ่มตัวเลือก อื่น ๆ เพื่อให้ผู้ตอบพิมพ์คำตอบเข้าไปเอง ก็คลิกที่ เพิ่ม "อื่นๆ"
  
   
• ช่องทำเครื่องหมาย - เป็นคำถามแบบให้เลือกตอบได้หลายข้อ สามารถเพิ่ม "อื่นๆ" ได้ด้วย
  
   
• เลือกจากรายการ - คล้าย ๆ หลายตัวเลือก แต่อันนี้ให้เลือกจาก list box แทนครับ และไม่สามารถมี "อื่น ๆ " ได้
  
   
• มาตราส่วน - อันนี้เป็นแบบให้คะแนนครับ โดยคุณสามารถกำหนดคะแนนสูงสุดได้ (ดูตัวอย่างในภาพเอาละกัน)
  

ในการตั้งคำถามในแต่ละข้อ คุณสามารถกำหนดให้ข้อนั้น ๆ เป็นคำถามที่ต้องตอบได้ โดยกาที่ "กำหนดให้เป็นคำถามที่ต้องตอบ" (กำปั้นทุบดินโคตร)  เมื่อเรียบร้อยก็กด เสร็จสิ้น เป็นรายข้อไป

• หากต้องการกลับไปแก้ก็คลิกที่ปุ่มดินสอที่ข้อนั้น ๆ  
• หากจะลบ ก็กดถังขยะที่ข้อนั้น ๆ
• ถ้าจะเรียงลำดับคำถามใหม่ ก็คลิกที่พื้นที่ว่าง ๆ ของคำถามแล้วลากไปมาได้เลย
• หากต้องการดูหน้าตาของแบบสอบถาม ก็คลิกลิ้งค์ที่แถบสีดำด้านล่างดูได้เลย

ใส่ชุดรูปแบบ
 
เป็นลูกเล่นใหม่ล่าสุดที่ทาง Google เพิ่งใส่มาสด ๆ ร้อน ๆ นั่นก็คือการใส่ธีมให้แบบฟอร์มนั่นเอง!! สามารถใส่ได้ง่าย ๆ เพียงคลิกที่ปุ่ม ชุดรูปแบบ ซึ่งจะอยู่ข้าง ๆ ปุ่มเพิ่มคำถาม
 


ช่วงนี้บางทีอาจคลิกแล้วไม่มา ก็ต้องอดทนหน่อยนะ.. ขั้นตอนการใส่ธีมก็แค่ คลิกที่ธีมนั้น แล้วจะมีตัวอย่างให้ดู (ตอนนี้บางทีภาษาไทยอาจจะเละ แต่ของจริงจะไม่เละนะ) หากพอใจก็กด ใช้  ไม่ชอบก็ ยกเลิก แค่นี้แหล่ะ แต่ถ้าเปลี่ยนแล้วจะกลับไปเป็นแบบเรียบ ๆ ธรรมดา ก็ให้เลือกธีมที่ชื่อ Plain ซึ่งจะอยู่หน้าสุดท้ายเลย
 

STEP 2 - ปล่อยแบบสอบถามสู่สายตาประชาชี

มันไม่ยากอะไรเลย คุณก็แค่เอาไอ้ลิ้งค์ข้างล่างตอนแก้ไขฟอร์มนั่นแหล่ะ ไปแปะเว็บ แปะบล็อก แปะบอร์ด ให้คนคลิกเข้ามากรอกได้เลย
 

หน้าตาแบบนี้แหล่ะ หลายคนคงลองกรอกไปแล้ว

*สำหรับที่ Exteen เวลาแปะโค้ดให้ Disable WYSIWYG แล้วค่อยใส่โค้ดลงไป อย่าใส่ผ่านทางปุ่ม Edit HTML ไม่งั้นโค้ดจะหายไปกลางทาง...

STEP 3 - ดูผล

หลังจากเอาแบบสอบถามไปแปะแล้ว คุณคงกำลังฝันหวานถึงผลลัพธ์อันล้นหลาม... ตอนนี้จะกรอกไปกี่คนแล้วน้า 10 หรือ 100 งึม ๆ ... เอ๊ะ แล้วจะดูผลยังไง!! ไอ้หน้าสร้างแบบฟอร์มก็ปิดไปแล้วด้วย

ง่าย ๆ ก็แค่... กลับไปที่ http://docs.google.com อีกครั้ง

 คุณจะเจอแบบสอบถามนอนรออยู่ โอ้! มันอยู่นี่นี่เอง คลิกเข้าไปเลย!!!

อ้าว เฮ้ย! แบบสอบถามอยู่ไหน เจอแต่ไอ้ตาราง ๆ นี่ ... นี่แหล่ะครับ ผลจากการกรอกแบบสอบถาม มันจะมาอยู่ในนี้แหล่ะ ที่สำคัญคือมันจะอัพเดตอัตโนมัติเวลามีข้อมูลใหม่ถูกส่งเข้ามา คุณสามารถเปิดหน้านี้รอไว้ได้เลย

จุดสำคัญก็คือเมนู ฟอร์ม ดังภาพข้างบนนี่แหล่ะ โดยหลังชื่อเมนูจะมีวงเล็บแสดงจำนวนคนตอบอยู่ เอาไว้ให้คุณกลับมาดูได้เลยว่าตอนนี้มีคนตอบเพิ่มรึยัง ส่วนรายการในเมนูก็มีดังนี้

• แก้ไขแบบฟอร์ม - กลับไปแก้ไขแบบสอบถามแบบใน Step 1 อีกครั้ง คุณสามารถแก้ไขแบบสอบถามได้ตลอดเวลาแม้จะเผยแพร่ไปแล้ว ดังนั้นไม่ต้องกลัวพลาด
• ไปยังแบบฟอร์มที่ใช้งานอยู่ - เปิดแบบสอบถามอันที่ให้ชาวบ้านกรอก ขึ้นมา
• รวมฟอร์ม...- ไว้รวมแบบสอบถามมากกว่า 1 อันเข้าด้วยกัน
• แสดงข้อมูลสรุป - แสดงกราฟสรุปข้อมูลทั้งหมด
• ยอมรับการตอบกลับ - ถ้ามีเครื่องหมายถูกกาอยู่ คือยังให้ชาวบ้านกรอกแบบฟอร์มได้ แต่ถ้าเอาออกก็เป็นการปิดรับคำตอบ
• ลบฟอร์ม - ชัดเจนอยู่แล้วไม่ต้องอธิบาย
• ส่งฟอร์ม - กดเพื่อส่งแบบสอบถามให้คนอื่นทางอีเมล์

STEP 4 - เอาผลไปใช้

เมื่อทำแบบสอบถามเสร็จสิ้น คนก็มาตอบกันเยอะแล้ว จะเอาข้อมูลไปใช้งาน จะทำยังไง? ก็ไม่ยากครับ เพียงกลับไปที่สเปรดชีต (ไอ้ตาราง ๆ นั่นล่ะ) เข้าเมนู ไฟล์ > ส่งออก จะสามารถส่งข้อมูลออกเป็นไฟล์รูปแบบต่าง ๆ ได้

• csv - เป็น Text ไฟล์แบบแบ่งข้อมูลด้วยคอมม่า โปรแกรมสเปรดชีตทั่วไปสามารถนำเข้าไฟล์ชนิดนี้ได้
• html - เป็นไฟล์ Html เหมาะสำหรับเอาไปประกอบเว็บ
• ods - ไฟล์สเปรดชีตในรูปแบบของ OpenDocument เป็นรูปแบบหลักของ OpenOffice.org ด้วย
• pdf - รู้จักกันดี .pdf ยอดนิยม แต่ตอนนี้ยังไม่รองรับภาษาไทยนะ
• txt - Text ไฟล์ธรรมดา ๆ ข้อมูลกองรวมกันเละเทะ
• xls - ไฟล์มาตรฐานของ MS Excel
  

แต่ถ้าคุณเพียงแค่อยากเอาผลการตอบแบบสอบถามให้คนอื่นดูแบบออนไลน์ ก็กดที่เมนู ใช้งานร่วมกัน ที่มุมขวาได้เลย

เอาง่ายที่สุดก็เลือก เผยแพร่เป็นหน้าเว็บ คุณก็จะได้ลิ้งค์สำหรับให้คนอื่นเข้ามาดูผลแล้ว (อย่าลืมคลิก เผยแพร่เดี๋ยวนี้ ด้วยละ่)  ส่วนเมนูอื่น ๆ นั่น สำหรับให้คนอื่นเข้ามาดูสเปรตชีตได้โดยตรง หรือจะตั้งให้แก้ไขได้ด้วยก็ได้ ต้องขอให้ไปทดลองกันเองล่ะครับ

จบแหล่ว

เป็นไงบ้างครับ อ่าน ๆ ดูแล้วรู้ใช่มั้ยครับว่า ง่าย ๆ แบบนี้คุณทำเป็นอยู่แล้ว แล้วลำบากผมทำไมนี่ (จริง ๆ ผมก็อยากเขียนจนตัวสั่นนั่นแหล่ะ ) หวังว่าคงเอาวิธีสร้างแบบสอบถามนี่ไปประยุกต์ใช้กันนะครับ มันเอาไปทำอะไรได้หลากหลายจนคาดไม่ถึงทีเดียวเลยล่ะ

นึกถึงสมัยก่อนที่ผมพยายามทำเว็บจาก script แจกฟรีล้วน ๆ (แบบไม่คิดจะลงมือเขียนอะไรเองเลย) ก็มีไอ้ตัวแบบสอบถามนี่แหล่ะที่ใช้งานยากที่สุด ทั้งการติดตั้ง การสร้างแบบสอบถาม การเอาข้อมูลมาใช้ ตอนนั้นผมฟันธงเลยว่าถ้าจะทำแบบสอบถามนี่เขียน script เอาเองดีที่สุด

แต่แล้ว Google ก็ทำไปจนได้ แบบสอบถามฟรี แถมทำง่ายสุดขีด มีระบบต่าง ๆ ให้ครบถ้วน ที่สำคัญถ้าใช้ co งานดี ๆ คุณแทบไม่ต้องพึ่งกระดาษเลย ... ยังมีอีกหลายอย่างที่ทำได้จาก Google Docs แล้วผมจะเอามาแนะนำกันต่อไป

ป.ล. ผมว่าอ่านแล้วมันดูมึน ๆ กว่าเดิมนะเนี่ย